Wyspy stresu.

STRES – NIEODŁĄCZNY ELEMENT KAŻDEGO DNIA

Jest wczesne popołudnie. Dzień szybko przemija przeplatany różnymi stresami dnia codziennego. Za mną już parę mniej lub bardziej obciążających stresorów, choćby takich jak kolejna noc pełna pobudek czy poranny pośpiech. Za pewne kilka kolejnych jeszcze przede mną – już wiem, że przyjdzie mi się zmierzyć z jazdą samochodem przez zakorkowane miasto czy prowadzeniem ważnego spotkania w pracy. Jak każdego dnia – na część stresorów mogę się nastawić, przygotować (np. spodziewane zatłoczone ulice), a na część nie (np. uszkodzenie samochodu w trakcie parkowania). Nigdy nie wiadomo co przyniesie dzień. 

O tym jak można rozumieć stres pisałam już w artykule “Stres, czyli co? O rozumieniu i postrzeganiu stresu.” W tym wpisie omówię co może spowodować, że doświadczymy stresu. 

BO STRES TO ŻYCIE, A ŻYCIE TO STRES

Zatem co może wywołać reakcję na stres? Właściwie wszystko… W metodzie Self-Reg (https://self-reg.ca/) wyszczególnionych jest pięć obszarów stresu. Można na nie spojrzeć jak na “wyspy stresu”, a może raczej archipelag, czyli grupę wysp, które blisko ze sobą sąsiadują, a czasem nawet o siebie zahaczają. 

Rozróżniamy obszary: biologiczny, emocji, poznawczy, społeczny,prospołeczny. 

Podział stresu na pięć obszarów pomaga zauważyć jak wiele aspektów ma wpływ na nas i nasze życie. Że właściwie wszystko – my sami, inni, otaczający nas świat, cokolwiek co przyczynia się do zużycia przez nas energii – może być dla nas źródłem stresu. Zgodnie z moim ulubionym podsumowaniem, że stres to życie, a życie to stres 🙂

CIAŁO, CZYLI STRES

Obszar biologiczny to stresory, które mają wpływ na nasze zmysły, ciało i zachodzące w nim procesy. Prostymi przykładami mogą być: hałas, głód, smakowite zapachy czy aktywność sportowa.

EMOCJE, CZYLI STRES

Obszar emocji to stres wynikający z przeżywania silnych emocji, zarówno pozytywnych jak i negatywnych. Możemy pośród wielu wymienić smutek, strach, ekscytację czy zakochanie.

MYŚLENIE, CZYLI STRES

Obszar poznawczy to stres będący skutkiem procesowania różnego rodzaju informacji. Choćby takich jak rozwiązywanie problemu, złożone procesy myślowe, prowadzenie samochodu czy układanie puzzli.

SPOTKANIA, CZYLI STRES

Obszar społeczny to stres związany z interakcjami z innymi osobami oraz dopasowaniem się do istniejących norm społecznych.Można tu wyszczególnić wystąpienie przed grupą osób, udział w przyjęciu, zapoznanie z nowymi osobami czy spotkanie z przyjaciółmi.

STRES INNYCH, CZYLI STRES

Obszar prospołeczny to stres powstający w zetknięciu ze stresem doświadczanym przez innych ludzi i otaczający nas świat, stres którego bezpośrednim źródłem nie jesteśmy my sami. Są to emocje innych osób, widok sytuacji losowych, empatia, obrazy i wiadomości wojenne, poczucie niesprawiedliwości czy spełnianie potrzeb innych kosztem własnych.

SAMONAPĘDZAJĄCY SIĘ STRES

Poszczególne “wysypy” zachodzą na siebie i wzajemnie na siebie oddziałują. Stresory doświadczane w jednym obszarze generują, wręcz napędzają, kolejne w innych domenach. Przykładem może być uczucie głodu, które czasem powoduje rozkojarzenie, niepokój czy rozdrażnienie. W rezultacie nasze zasoby na interakcje z innymi stają się ograniczone. Może to skutkować brakiem cierpliwości wobec członków własnej rodziny, gdy akurat potrzebują naszej uwagi bądź nie współpracują z nami w oczekiwany przez nas sposób. Nasi bliscy, czując naszą irytację, sami doświadczają stresu i zaczynają się denerwować. W rezultacie np. obdarzają nas nieprzyjemnym komentarzem. To z kolei może wywołać w nas gniew czy też smutek i prowadzić do kolejnych zdarzeń oraz powstawania nowych napięć.

KRYTYCZNY OBSZAR BIOLOGICZNY

Warto tu dodać, że obszar biologiczny jest krytycznym dla nas obszarem, przyczyną wielu innych stresorów. Jednocześnie często jest też najłatwiejszy do zaadresowania i zmniejszenia intensywności doświadczanych tam stresorów. Odpowiednia troska o nasze fizyczne samopoczucie jest inwestycją w codzienne dobre funkcjonowanie.

PROFILAKTYKA

Poprzez dostrzeganie doświadczanych stresorów, zauważanie zdarzeń i sytuacji, które wiążą się ze zwiększonym zużyciem energii i tworzeniem rozmaitych napięć, tworzymy sobie przestrzeń na zadbanie o siebie zanim będzie za późno. Czując obniżony poziom energii i zwiększony poziom napięcia możemy zawczasu podjąć działania, które pozwolą nam przywrócić energię i obniżyć napięcie.Tym samym zyskujemy zapasy zasobów na mierzenie się z różnymi nieprzewidzianymi sytuacjami, które przynosi nam codzienne życie. Jest to wielki krok na drodze do lepszego życia ze stresem – inaczej postrzega się rozmaite sytuacje życiowe jeśli mamy siły, aby się z nim zmierzyć.